Witam i serdecznie zapraszam na ostatni wykład w ramach cyklu Ewangelia Jana – Praktyczny wykład Nowego Testamentu. Spotkanie to poświęcimy na przekrojowe spojrzenie na całą Ewangelię Jana. Będzie to podsumowanie pracy nad kompozycją Księgi oraz skondensowane jej przesłanie tak aktualne także dla nas dzisiaj.
Wokół tekstu masoreckiego Biblii hebrajskiej od lat krążą różne opinie. Wielu zwolenników i przeciwników masory, chyba nie do końca wie, o czym mówi.
Dzięki opowiedzeniu tej historii — choć w bardzo skróconej wersji, dowiesz się, jak kopiowano i jak dbano o zachowanie testu Biblii Hebrajskiej?
Hebrajski tekst Starego Testamentu nazywany jest tekstem masoreckim, ponieważ w swojej obecnej formie opiera się na hebrajskiej tradycji tekstowej żydowskich uczonych zwanych Masoretami. Zadaniem, które sobie postawili, było znalezienie i wykazanie zbieżności i różnic, które powstały w wyniku różnych tradycji zapisu tekstów. Zadbali o to, by w przyszłości nie zepsuto treści przez usankcjonowanie wykazanych zmian. Najpierw pod literami tekstu źródłowego opracowanym systemem znaczników nadpisali niewystępujące w tekście hebrajskim samogłoski, oznakowali znakami akcentu słowa. Następnie oddzielili teksty według kontekstu lub sposobów czytania. Oddzielili apokryfy od ksiąg kanonicznych, które przedłożyli jako dwadzieścia dwie księgi, co odpowiada liczbie liter w alfabecie hebrajskim. Następnie oznakowali różnice i powtarzające się słowa w języku aramejskim.
Dariusz Czyszczoń
El – Elohim – Elion i wiele innych określeń, wśród nich poznamy również Imię prawdomównego Boga.
To, że imię Boże było święte, znaczyło, iż należało ono do sfery sacrum.
Wzywać imienia – (Rdz 4, 26) coś znaczyło, coś przekazywało. Gdy Setowi urodził się syn Enosz, zaczęto wzywać imienia ADONAJ. Będziesz się bał JAH, Boga swego, będziesz Mu służył i na Jego imię będziesz przysięgał (Pwt 6, 14; por. Kpł 19, 12; 1 Sm 20, 42; Jr 12, 16). Przysięga religijna to wezwanie imienia Bożego na poświadczenie swojej prawdomówności. To wezwanie prawdomównego Boga.
W Imieniu Bożym jest tajemnica tego, kim jest Chrystus. Chrystus objawia nam prawdziwe znaczenie IMIENIA BOGA.
Ot, paradoks. W rozmowach z wierzącymi często, jeśli pojawi się temat Ew. Jana, wielu wspomina czas po swoim nawróceniu, jako ten, w którym ze szczególnym upodobaniem sięgali po tę właśnie ewangelię. Wspomina się jako tę, która jakoś szczególnie poruszała, a jednocześnie łatwo zapadały z niej niektóre myśli i wersety. Sprawiała wrażenie prostej w odbiorze, może odrobinę zakręconej, jednak, co do zasady, bardzo czytelnej. Wielu podkreśla, że jej słowa odnajdywały jakąś szczególną drogę do serca, do uczuć.
Otóż, mija jakiś czas, zwykle dłuższy niż krótszy, i okazuje się, jeśli tylko ktoś zapragnął opuścić wersetową edukację biblijną i zmierzyć się z Ew. Jana jako całościowym projektem, że rozgryzienie tego projektu, uchwycenie tego, w co gra ewangelista ze swoim czytelnikiem, nie jest wcale takie proste. Dodajmy, również dla specjalistów.
Kiedy staramy się wczytać w szersze fragmenty Ewangelii Jana, okazuje się, że jest to tekst bardzo uwikłany, z nagromadzeniem powtórzeń, metafor, gier słownych, aluzji, różnorakiej komunikacji nie wprost. I oto, gdy ktoś wczytuje się kolejny, i kolejny raz w jej tekst, zwłaszcza w dłuższe monologi Pana, łatwo gubi trop i logikę argumentacji.
Nagle, choć upływa zwykle wiele lat, z tekstu łatwego i przyjemnego, Ewangelia Jana staje się księgą bardzo trudną i tajemniczą, wciąż nie odkrytą w swojej strategii i naczelnym przesłaniu.
A skoro tak, to jest dla nas wyzwaniem, by sprawdzić, czy hebrajska retoryka biblijna (HRB) może przyjść z pomocą i wydobyć coś na światło z jej skarbca.
Taki też będzie mój cel, prezentując księgę Jana Ewangelisty z perspektywy HRB, wydobyć te treści i przesłanie, które ujawniają reguły retoryki biblijnej. Oferuję wiele niespodzianek i serdecznie zapraszam do udziału.
Marek Kaczmarczyk
I poczynając od Mojżesza i od wszystkich proroków, zaczął tłumaczyć im wszystkie Pisma odnoszące się do Niego – Łukasza 24:27.
Pan Jezus w 'drodze do Emmaus’ tłumaczył dwom uczniom „wszystkie Pisma [Starego Testamentu] odnoszące się do Niego”. Było to dla tych uczniów niezwykle ekscytujące przeżycie. Wspominając je powiedzieli: „Czy nasze serce nie płonęło w nas, gdy mówił do nas w drodze i otwierał przed nami Pisma?” (Łukasza 24:32). Jest to wystarczający powód, byśmy studiowali ten obszerny fragment Bożego Słowa i w obecności naszego Pana zaznawali radości i 'płonącego serca’ wynikającego z 'otwierania przed nami Pism.
W tym semestrze rozpoczniemy przegląd pierwszych sześciu Ksiąg:
Nie będzie to szczegółowe studium, lecz spojrzenie ogólne na te Księgi. Przyjrzymy się ich kompozycji, zobaczymy sedno przesłania i skupimy się na wybranych fragmentach, by wniknąć nieco głębiej w ich treść. Szczególnie podkreślimy te teksty, które odnoszą się do Pana Jezusa. Serdecznie zapraszam.
Krzysztof Gołębiowski
Temat pracy zaliczeniowej:
Temat pracy – W oparciu historię Józefa z Księgi Rodzaju napisz pracę na temat:
Józef jako typ Mesjasza – znajdź wszystkie podobieństwa i odnieś się do cytatu: „Postać Józefa jest najpiękniejszym obrazem Pana Jezusa Chrystusa (ok. 130 analogii)”. Czy Twoje poszukiwania potwierdzą tą liczbę?
Wybrane prace będziemy publikować na stronie.
Po przesłaniu pracy i jej ocenie, otrzymacie certyfikat ukończenia kursu 🙂
Z początku, o końcu, z akcentem na teraźniejszość.
Tesaloniki – to jedna z pierwszych wspólnot, która powstała na bazie Pawłowego zwiastowania Chrystusa. Opowiadając w tym mieście w synagodze przez trzy szabaty, Paweł przekonał Żydów, „pobożnych Greków i niemało znamienitych kobiet” kim jest Mesjasz. Na tym nie poprzestał. Jego opowiadanie Chrystusa musiało dotykać wielu aspektów, w tym m.in. przyszłości Kościoła. To, czego nie zdążył powiedzieć, albo to, co Tesaloniczanie dość szybko zapomnieli – napisał i przypomniał w listach.
Mamy więc do czynienia w przypadku listów do Tesaloniczan z zapisem historii z początku Kościoła, odwołującym się do wydarzeń z końca Kościoła. A głównym akcentem obu tych wiadomości (listów) wydaje się być coś pozornie zwyczajnego: to, że perspektywa przyszłości powinna mieć wpływ na teraźniejszość życia. I do tego właśnie Paweł próbuje zachęcić ten młody zbór.
… byście wiedzieli, jaka jest nadzieja powołania Jego, jakie bogactwo chwały dziedzictwa Jego (z Listu do Efezjan)
Komentatorzy rozpływają się nad głębią Listu do Efezjan. Niektórzy, a nie mało jest takich, widzą w nim szczyt teologii Pawła. Nie dziwię się tym wyrazom uznania. List do Efezjan rzeczywiście wyróżnia się pod wieloma względami. Szczególnie jeśli chodzi o wyrazistość ukazania projektu Boga, udziału i miejsca człowieka w tym projekcie, roli i zadania Kościoła – społeczności wierzących wywołanych ze świata miłością ich Wybawiciela.
Dla mnie od pewnego czasu List do Efezjan stał się bardzo osobistym tekstem Nowego Testamentu. Idąc przez życie, idąc przez nie z Bogiem, co jakiś czas stajemy w miejscu, gdy w głowie wielkimi literami wyświetla się neon: „Ale o co w tym wszystkim chodzi?!”. Jakieś wcześniejsze pomysły na aktualną rzeczywistość zblakły, nie wytrzymały próby czasu lub okazały się co najmniej niedostateczne. Tak, co pewien czas potrzebujemy jeszcze raz gruntownie odświeżyć swoje spojrzenie na całość drogi i plan, do którego zaprosił nas Jezus, Pan. Kiedy czynimy to sięgając do Słowa Bożego, czasem okazuje się, że dopiero wówczas, choć po latach, odkrywamy zupełnie nowe rzeczy, nową perspektywę całości, wyraziściej docierają do nas kluczowe kierunki i siły Bożego Panu. Tego właśnie doświadczyłem, gdy kilka lat temu spojrzałem na list Pawła do Efezjan z perspektywy hebrajskiej retoryki biblijnej (HRB). Tymi też rzeczami chcę się podzielić z Wami w trakcie cyklu wykładów Praktyczny Wykład Nowego Testamentu – List do Efezjan, na który serdecznie zapraszam.
Marek Kaczmarczyk